Yabancı Plakalı Araçlarda Otoyol Geçişi ve Kademeli Ceza

2017 yönetmeliğinin yerini alan düzenleme

Yeni yönetmelik, aynı konudaki 17 Şubat 2017 tarihli yönetmeliği yürürlükten kaldırdı (m.12). Eski metinde ödemesiz geçişin karşılığı geçiş ücretinin on katı idari para cezasıydı; yalnızca ilk on beş gün içinde ücretini ödeyenler cezadan muaftı ve kapsam Karayolları Genel Müdürlüğünün (KGM) işlettiği yollarla sınırlıydı.

Yeni metin 6001 sayılı Kanun'un 30. maddesinin sekizinci ve onuncu fıkralarına dayanıyor (m.2). Kanundaki kademeli ceza düzeni yabancı plakalı araçlar için ayrıntılandırıldı; kapsam, 4046, 3465 ve 3996 sayılı kanunlar çerçevesinde özel şirketlere işletme hakkı verilen otoyol ve köprülere de genişletildi. Özel işletmeci yollarındaki borçlar için çıkış engelini getiren onuncu fıkra 2025'te 7546 sayılı Kanun'la eklenmişti; uygulama esasları şimdi belirlendi.

HGS aboneliği, etiket ve bakiye sorumluluğu

Yabancı plakalı araçlar da geçiş ücretini tarifeye göre ödemek zorunda (m.4). Esas yöntem, HGS gibi bir geçiş ücreti toplama sistemine abone olmak ve yeterli bakiyesi olan, çalışır durumda bir etiket bulundurmak (m.5/1).

• HGS hesabı yurt içindeki PTT şubeleri, PTT acenteleri ve PTT ile anlaşmalı banka ve üye işyerleri üzerinden açılır; etiket araç sahibine teslim edilir (m.5/2).
• Etiketin sağlam ve çalışır olmasından, ön cama uygun biçimde yapıştırılmasından ve plakaların temiz, okunaklı tutulmasından kullanıcı sorumludur (m.5/1).
• Hesapta geçiş ücretlerini karşılayacak bakiye bulundurmak araç sahibinin veya sürücünün sorumluluğundadır (m.9).
• Abone olunan sisteme ait giriş ve çıkış şeritleri kullanılmalıdır; aynı şeritte birden çok sistem varsa bu kural aranmaz (m.7).

Ödemesiz geçişte ceza takvimi: 15 gün, 45 gün ve sonrası

Yönetmelik; hizmet veren bir ücret toplama sisteminin abonesi olmadan, abone olup yeterli bakiyesi olmadan ya da geçiş ücreti ödenmeden yapılan geçişi “ihlalli geçiş” olarak tanımlıyor (m.3). Ceza, ödemenin ne zaman yapıldığına göre üç aşamalı biçimde belirleniyor (m.6):

• İlk 15 gün: Geçiş ücretini usulüne uygun ödeyenden ceza tahsil edilmez; yalnızca ücret ödenir.
• 16. günden 45. güne kadar: Geçiş ücretiyle birlikte ücretin bir katı ödenir. KGM yollarında ceza bu durumda bir kat verilmiş sayılır, ayrıca tebligat yapılmaz ve Kabahatler Kanunu'nun 17. maddesinin altıncı fıkrasındaki peşin ödeme indirimi uygulanmaz.
• 45. günden sonra: Geçiş ücretine ek olarak ücretin dört katı tutarında ceza tahsil edilir.

KGM'nin işlettiği yollarda uygulanan yaptırım bir idari para cezasıdır. Özel işletmeci yollarında ise işletici şirketin uyguladığı ve yönetmelikte “ceza” diye tanımlanan bir parasal yükümlülük söz konusudur (m.3, m.6/2). Her iki karar da düzenlendiği tarihte tebliğ edilmiş sayılır.

15 ve 45 günlük süreler, sürücüye ulaşan bir bildirimden değil, ödemesiz geçiş tarihinden itibaren sayılır. Fark edilmeden yapılan bir geçiş, birkaç hafta içinde ücretin dört katına varan bir borca dönüşebilir.

Gümrük kapısında çıkış engeli ve ödeme yolları

Sürücünün Türk vatandaşı olup olmaması sonucu değiştirmiyor: geçiş ücretleri ve cezalar tebligat şartı aranmadan, sürücü bilgilendirilerek tahsil edilir (m.8). Borcun öncelikle ülke içindeki ödeme kanallarından kapatılması esas.

• KGM yolları: Hazine ve Maliye Bakanlığı (Muhasebat Genel Müdürlüğü), Gelir İdaresi Başkanlığı, KGM ve PTT A.Ş. tahsilat kanalları (m.3).
• Özel işletmeci yolları: işletici şirketin ve PTT A.Ş.'nin belirlediği kanallar (m.3).
• Gümrük kapısı: banka veya kredi kartıyla; nakit ödeme yalnızca gümrük idaresinin muhasebe biriminin veznesinde (m.8).

Geçici ithal edilen aracı kullanabilecek kişiler

Aynı dönemde ikinci bir değişiklik geldi: Geçici İthal Edilen Kara Taşıtlarına İlişkin Gümrük Genel Tebliği'nde değişiklik yapan Seri No: 9 Tebliğ 14 Ağustos 2026 tarihli Resmî Gazete'de yayımlanıp aynı gün yürürlüğe girdi.

Tebliğin 26. maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi yeniden yazıldı. Turistik kolaylıklardan yararlanılarak geçici ithal edilen taşıtları; izin hak sahibinin ikamet yeri Türkiye Gümrük Bölgesi dışında olan eşi, usulü (anne, baba gibi üst soyu) veya füruu (çocuk, torun gibi alt soyu) kullanabiliyor. İkamet yeri Türkiye dışında olan diğer kişiler ise ancak izin hak sahibi araçtayken kullanabiliyor. Türkiye'de ikamet eden birinin kullanımı bu bentte sayılmıyor.

Tebliğin 4. maddesindeki “emeklilik belgesi” tanımı da değişti: yurt dışından emekli olunduğunu gösteren, çalışmaya bağlı olarak hak edilen ve ilgili ülkenin sosyal güvenlik mevzuatına göre düzenlenen belge ile bu belgenin elçilik, konsolosluk veya noter onaylı Türkçe tercümeli sureti.

Yürürlük tarihi ve geçiş

Yönetmelik 29 Temmuz 2026'da yayımlandı ve aynı gün yürürlüğe girdi (m.13); metinde eski döneme ait geçişler için ayrı bir geçiş hükmü bulunmuyor. Kademeli oranlar zaten 6001 sayılı Kanun'da yer aldığından, bu tarihten önceki bir geçişe ait borçta hangi kuralın uygulanacağı geçiş tarihine göre ayrıca incelenmelidir. Geçici ithal araçlara ilişkin tebliğ değişikliği ise 14 Ağustos 2026'dan beri uygulanıyor.

Antalya'da uygulamaya yönelik adımlar

Antalya'da yaşayan ya da tatil için yurt dışı plakalı araçla gelen kişiler için başlıca risk, fark edilmeden biriken geçiş borcunun dönüşte gümrük kapısında ortaya çıkmasıdır. Aşağıdaki adımlar bu riski azaltır:

• Türkiye'ye girişin ardından ilk fırsatta HGS etiketi alınmalı, ön cama doğru biçimde yapıştırılmalı ve uzun yola çıkmadan önce bakiye kontrol edilmelidir.
• Bakiyesiz bir geçiş fark edildiğinde ücret, geçiş tarihinden itibaren 15 gün dolmadan ödenmelidir.
• Dönüşten önce plakaya kayıtlı borç bulunup bulunmadığı ödeme kanallarından sorgulanmalı ve dekontlar saklanmalıdır.
• Aracın başka birine kullandırılması planlanıyorsa, o kişinin tebliğde sayılanlar arasında olup olmadığı önceden kontrol edilmelidir.

Yeterli bakiye bulunduğu hâlde ceza düzenlenmişse hesap dökümü, etiketin araçtaki fotoğrafı ve geçiş kayıtları bir araya getirilmelidir. KGM yollarındaki idari para cezası ile özel işletmecinin cezası farklı hukuki nitelikte olduğundan başvuru yolu da farklılaşabilir; süreler kısa olduğu için gecikmeden hareket edilmesi gerekir.

Dosyasının birlikte değerlendirilmesini talep eden kişi Konyaaltı'ndaki büroyla iletişime geçebilir; yabancıları ilgilendiren diğer başlıklar için Antalya yabancılar hukuku sayfasına bakılabilir.

Yasal dayanak: Resmî Gazete 29.07.2026, S. 33324 — Ücretli Karayollarında Yabancı Plakalı Araçlara Ait Geçiş Ücretleri ve İdari Para Cezaları ile Cezaların Tahsiline İlişkin Yönetmelik m.2-13 · 6001 sayılı Karayolları Genel Müdürlüğünün Hizmetleri Hakkında Kanun m.30/1, 5, 7, 8, 10 · Resmî Gazete 14.08.2026, S. 33340 — Geçici İthal Edilen Kara Taşıtlarına İlişkin Gümrük Genel Tebliği (Seri No: 1)'nde Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğ (Seri No: 9) m.1-3 · Resmî Gazete 17.02.2017, S. 29982 — önceki yönetmelik (mülga)